Unix/Linux Veelvoorkomende Commando's Cheat Sheet

Unix/Linux-systemen hebben een krachtige set opdrachtregelprogramma’s waarmee bestandssystemen efficiënt kunnen worden beheerd, tekstgegevens kunnen worden bewerkt en de systeemstatus kan worden gemonitord.

Bestands- en Mapbeheer

Commando	Beschrijving	Voorbeeld
ls	Mapinhoud weergeven	ls -lh
cd	Werkmap wijzigen	cd /var/log
pwd	Huidig pad weergeven	pwd
mkdir	Nieuwe map maken	mkdir -p /path/to/dir
rm	Bestanden of mappen verwijderen	rm -rf tmp/
cp	Bestanden of mappen kopiëren	cp -r src/ dest/
mv	Verplaatsen of hernoemen	mv oldname newname
touch	Leeg bestand maken of tijdstempel bijwerken	touch file.txt
find	Bestanden zoeken in mapstructuur	find . -name "*.log"

Bestandsweergave en Tekstverwerking

Commando	Beschrijving	Voorbeeld
cat	Bestandsinhoud aaneenschakelen en weergeven	cat file.txt
less	Bestand pagina voor pagina bekijken (scrollbaar)	less largefile.log
head	Begin van bestand weergeven	head -n 20 file.txt
tail	Einde van bestand weergeven	tail -f access.log
grep	Regels weergeven die overeenkomen met een patroon	grep "error" sys.log
sed	Stream-editor voor filteren/transformeren van tekst	sed 's/old/new/g' file.txt
awk	Tekstverwerkings- en patroonherkenningstaal	awk '{print $1}' data.txt
wc	Woorden, regels, bytes tellen	wc -l file.txt

Machtigingen en Identiteitsbeheer

Commando	Beschrijving	Voorbeeld
chmod	Bestands-/mapstructmachtigingen wijzigen	chmod 755 script.sh
chown	Bestandseigenaar en groep wijzigen	chown user:group file.txt
sudo	Commando uitvoeren met beheerdersrechten	sudo apt update
whoami	Huidige gebruiker weergeven	whoami
groups	Gebruikersgroepen weergeven	groups username

Systeemmonitoring en Netwerk

Commando	Beschrijving	Voorbeeld
top	Systeemprocessen in real-time weergeven	top
ps	Snapshot van huidige processen weergeven	ps aux
df	Schijfruimtegebruik weergeven	df -h
du	Schijfgebruik van bestanden/mappen schatten	du -sh *
free	Geheugengebruik weergeven	free -m
ping	Netwerkverbinding testen	ping google.com
curl	Command-line tool voor gegevensoverdracht	curl -I https://google.com

Compressie en Archivering

Commando	Beschrijving	Voorbeeld
tar	Archiveerprogramma (inpakken/uitpakken)	tar -czvf archive.tar.gz dir/
gzip	Bestanden comprimeren	gzip file.txt
gunzip	Bestanden decomprimeren	gunzip file.txt.gz
zip/unzip	Inpakken en comprimeren naar ZIP-formaat	zip -r data.zip docs/