Cheat Sheet κοινών εντολών Unix/Linux

Τα συστήματα Unix/Linux διαθέτουν ένα ισχυρό σύνολο εργαλείων γραμμής εντολών που επιτρέπουν την αποτελεσματική διαχείριση συστημάτων αρχείων, την επεξεργασία δεδομένων κειμένου και την παρακολούθηση της κατάστασης του συστήματος.

Διαχείριση αρχείων και καταλόγων

Εντολή	Περιγραφή	Παράδειγμα
ls	Λίστα περιεχομένων καταλόγου	ls -lh
cd	Αλλαγή καταλόγου εργασίας	cd /var/log
pwd	Εμφάνιση τρέχουσας διαδρομής	pwd
mkdir	Δημιουργία νέου καταλόγου	mkdir -p /path/to/dir
rm	Διαγραφή αρχείων ή καταλόγων	rm -rf tmp/
cp	Αντιγραφή αρχείων ή καταλόγων	cp -r src/ dest/
mv	Μετακίνηση ή μετονομασία	mv oldname newname
touch	Δημιουργία κενού αρχείου ή ενημέρωση χρονικής σήμανσης	touch file.txt
find	Εύρεση αρχείων στο δέντρο καταλόγων	find . -name "*.log"

Προβολή αρχείων και επεξεργασία κειμένου

Εντολή	Περιγραφή	Παράδειγμα
cat	Συνένωση και εμφάνιση περιεχομένου αρχείου	cat file.txt
less	Προβολή αρχείου ανά σελίδα (με κύλιση)	less largefile.log
head	Εμφάνιση αρχής του αρχείου	head -n 20 file.txt
tail	Εμφάνιση τέλους του αρχείου	tail -f access.log
grep	Εμφάνιση γραμμών που ταιριάζουν με ένα πρότυπο	grep "error" sys.log
sed	Επεξεργαστής ροής για φιλτράρισμα/μετασχηματισμό κειμένου	sed 's/old/new/g' file.txt
awk	Γλώσσα επεξεργασίας κειμένου και αντιστοίχισης προτύπων	awk '{print $1}' data.txt
wc	Καταμέτρηση λέξεων, γραμμών, byte	wc -l file.txt

Δικαιώματα και διαχείριση ταυτότητας

Εντολή	Περιγραφή	Παράδειγμα
chmod	Τροποποίηση δικαιωμάτων αρχείου/καταλόγου	chmod 755 script.sh
chown	Τροποποίηση ιδιοκτήτη και ομάδας αρχείου	chown user:group file.txt
sudo	Εκτέλεση εντολής με προνόμια διαχειριστή	sudo apt update
whoami	Εμφάνιση τρέχοντος χρήστη	whoami
groups	Εμφάνιση ομάδων χρήστη	groups username

Παρακολούθηση συστήματος και δίκτυο

Εντολή	Περιγραφή	Παράδειγμα
top	Εμφάνιση διεργασιών συστήματος σε πραγματικό χρόνο	top
ps	Εμφάνιση στιγμιότυπου τρεχουσών διεργασιών	ps aux
df	Εμφάνιση χρήσης χώρου στο δίσκο	df -h
du	Εκτίμηση χρήσης δίσκου αρχείων/καταλόγων	du -sh *
free	Εμφάνιση χρήσης μνήμης	free -m
ping	Έλεγχος συνδεσιμότητας δικτύου	ping google.com
curl	Εργαλείο γραμμής εντολών για μεταφορά δεδομένων	curl -I https://google.com

Συμπίεση και αρχειοθέτηση

Εντολή	Περιγραφή	Παράδειγμα
tar	Εργαλείο αρχειοθέτησης (πακετάρισμα/εξαγωγή)	tar -czvf archive.tar.gz dir/
gzip	Συμπίεση αρχείων	gzip file.txt
gunzip	Αποσυμπίεση αρχείων	gunzip file.txt.gz
zip/unzip	Πακετάρισμα και συμπίεση σε μορφή ZIP	zip -r data.zip docs/